Zakład Geologii i Geofizyki

ZAKŁAD GEOLOGII I GEOFIZYKI

Plac Gwarków 1, 40-166 Katowice

 

 

 

KIEROWNIK ZAKŁADU

dr hab. inż. Grzegorz Mutke
e-mail: gmutke@gig.eu
telefon: 32 259 21 89

 

 

 

PRACOWNIA HYDROGEOLOGII GÓRNICZEJ I ŚRODOWISKOWEJ

Kierownik

dr hab. Przemysław Bukowski
e-mail: pbukowski@gig.eu
telefon: 32 259 23 39

 

 

 

LABORATORIUM GEOLOGII ZŁOŻOWEJ I SKŁADOWANIA CO2

Kierownik

dr inż. Jarosław Chećko
e-mail: jchecko@gig.eu
telefon: 32 259 23 72

 

 

 

LABORATORIUM GEOFIZYKI GÓRNICZEJ

Kierownik

dr hab. inż. Adam Lurka
e-mail: alurka@gig.eu
telefon: 32 259 25 75

 

 

 

LABORATORIUM GEOFIZYKI INŻYNIERSKIEJ

Kierownik

dr inż. Andrzej Kotyrba
e-mail: akotyrba@gig.eu
telefon: 32 259 23 77

 

 

Zakres działalności:

Zakład Geologii i Geofizyki oferuje szeroki zakres badań geologicznych, hydrogeologicznych i geofizycznych przeznaczonych dla przemysłu, przedsiębiorców górniczych, inwestorów budowlanych,  urzędów górniczych, lokalnej administracji rządowej oraz ośrodków naukowych. W Zakładzie prowadzone są również liczne statutowe prace badawcze w formie projektów zlecanych przez administrację rządową oraz badania wykonywane w ramach projektów naukowych krajowych i zagranicznych.

W zakresie geologii prowadzone są prace badawcze, projektowe i dokumentacyjne w zakresie geologii złożowej, pozyskiwania i wykorzystania metanu oraz sekwestracji CO2. W zakresie hydrogeologii prowadzone są prace w zakresie rozpoznawania i zwalczania zagrożeń wodnych wyrobisk górniczych, jak również negatywnych wpływów eksploatacji górniczej na środowisko wodne.  W zakresie geofizyki oferujemy szeroki zakres badan inżynierskich do problematyki związanej z monitoringiem środowiska przypowierzchniowego oraz geotechniki w zastosowaniach do inżynierii budowlanej oraz szeroki zakres badań w zakresie sejsmologii i sejsmiki górniczej do oceny stanu zagrożenia sejsmicznego wyrobisk górniczych i zabudowy powierzchniowej. Projektujemy aparaturę sejsmometryczną AMX-GSI do monitorowania drgań powierzchni od wstrząsów górniczych oraz dedykowaną aparaturę sejsmologiczną SOS GIG - System Obserwacji Sejsmologicznej – do monitorowania i oceny zagrożenia sejsmicznego w podziemnych kopalniach surowców mineralnych. 

Zakład uzyskał uprawnienia rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego w zakresie grupy XVII -  zagrożenia wodne,  grupy XII – roboty strzałowe oraz w zakresie wykonywania badań i wydawania opinii dla celów związanych z zaliczeniem złoża i pokładu do odpowiednich stopni zagrożenia tąpaniami, nadane przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.

Zakład Geologii i Geofizyki posiada własną Górnośląską Regionalna Sieć Sejsmologiczną, służącą do monitorowania wstrząsów sejsmicznych i tąpnięć indukowanych lub aktywowanych przez eksploatację górniczą w obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W Zakładzie prowadzony jest bank danych sejsmicznych oraz katalogi wstrząsów sejsmicznych, a najsilniejsze z nich publikowane są na ogólnodostępnej stronie internetowej http://www.grss.gig.eu/ .

W zakładzie BH opracowano „Górnośląski System Informacji o Zagrożeniach Powierzchni na Terenach Zlikwidowanych Kopalń” , którego celem jest udostępnienie w przestrzeni publicznej informacji o pogórniczej właściwości terenów w obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Informacja ta ma na celu uwrażliwienie mieszkańców tego regionu, a także inwestorów budowlanych na możliwość występowania deformacji powierzchni terenu związanej z dawnym płytkim kopalnictwem węgla i rud metali, niezależnie od sposobu jej zagospodarowania – link do portalu: http://zapadliska.gig.eu

 

  • Sporządzanie dokumentacji hydrogeologicznych kopalń węgla kamiennego. 
  • Rozpoznawanie i zwalczanie zagrożeń wodnych, projektowanie odwadniania górotworu oraz ustalanie filarów bezpieczeństwa. 
  • Badanie i ocena skutków zmian warunków wodnych w górotworze i na powierzchni związanych z działalnością górniczą i likwidacją kopalń. 
  • Dokumentowanie i ocena hydrogeologicznych warunków eksploatacji górniczej lub likwidacji kopalń. 
  • MONITORING  ŚRODOWISKA - Hydrogeologiczne badania monitoringowe dla określania warunków i wpływu działalności górniczej i przemysłowej na środowisko.
  • INŻYNIERIA  ŚRODOWISKA - Badanie i ocena na rzecz wspomagania przedsięwzięć z zakresu inżynierii środowiska w zróżnicowanych warunkach hydrogeologicznych.
  • Pracownia  dysponuje nowoczesną aparaturą pomiarową, do badań własności hydrogeologicznych skał i rumoszu skalnego. Przeprowadzamy oznaczenia:
    • zmienności przepuszczalności/współczynnika filtracji rdzenia skalnego o dowolnej długości (przy zastosowaniu jedynego w Polsce aparatu do nieniszczejącego profilowania rdzeni PDPK400);
    • mikroporowatości, wielkości i rozkładu porów, powierzchni właściwej skał, pyłu, proszków, zeolitów itp. (za pomocą analizatora powierzchni właściwej ASAP 2020);
    • gęstości rzeczywistej próbek regularnych i nieregularnych, zarówno skał jak i proszków (za pomocą wysokociśnieniowego piknometru helowego AccuPyc II 1340);
    • gęstości rzeczywistej oraz porowatości otwartej regularnych próbek skalnych, betonów, styropianów, pumeksów itp. (AccuPyc II 1340).

  • Weryfikacja zasobów węgla kamiennego z uwzględnieniem czynników szkodliwych dla środowiska.
  • Ocena zasobów węgla kamiennego dla celów energetycznych i koksowniczych.
  • Ocena zasobów metanu pokładów węgla ( CCM, CBM i AMM) z wykorzystaniem symulatorów ECLIPSE.
  • Ocena geologicznych warunków występowania metanu pokładów węgla  jako kopalina główna i towarzysząca.
  • Budowa numerycznych modeli złóż (PETREL).
  • Opracowanie dokumentacji geologicznych dla złóż węgla kamiennego i metanu.
  • Opracowanie Projektów Zagospodarowania Złóż węgla kamiennego i metanu.
  • Opracowanie Projektów robót geologicznych.
  • Badania migracji gazów kopalnianych na powierzchni likwidowanych kopalń (ECOPROBE).
  • Badania propagacji gazów w środowisku geologicznym z wykorzystananiem modelowania komputerowego (TOUGH).
  • Ocena potencjałów geotermalnych oraz wykorzystania wód geotermalnych.
  • Ocena, analiza i wybór miejsc geologicznego składowania CO2.
  • Badania modelowe i symulacyjne iniekcji  i reakcyjności CO2 przy wykorzystaniu symulatora TOUGH.

  • Analiza sejsmiczności w GZW w oparciu o rejestracje  Górnośląskiej Regionalnej Sieci Sejsmologicznej GIG. 
  • Badanie mechanizmów ognisk wstrząsów i parametrów ich źródła w aspekcie oceny zagrożenia sejsmicznego.
  • Kalibracja torów pomiarowych aparatury sejsmologicznej, dobór parametrów do wyznaczania energii sejsmicznej w sieciach kopalnianych.
  • Organizacja sieci sejsmologicznych w kopalniach.
  • Projektowanie i produkcja aparatury sejsmologicznej dla kopalń podziemnych (System Obserwacji Sejsmicznych - SOS GIG) wraz z oprogramowaniem do analizy wstrząsów MULTILOK i SEJSGRAM.
  • Produkcja mobilnych sond iskrobezpiecznych do pomiaru drgań w kopalniach podziemnych (DLM, DLM-PPV).
  • Tomografia sejsmiczna dla rozpoznawania zaburzeń geologicznych pokładu węgla (uskoki, wymycia).
  • Tomografia pasywna -rekonstrukcja pola prędkości fal sejsmicznych na podstawie zarejestrowanych wstrząsów górotworu przez kopalniane sieci sejsmologiczne - dla oceny stanu zagrożenia sejsmicznego ze strony warstw wstrząsogennych.
  • Ocena stanu zagrożenia sejsmicznego i zagrożenia tąpnięciem w wyrobiskach górniczych z wykorzystaniem kryteriów sejsmologicznych (metoda PPV, czasowe zmiany współczynnika b rozkładu Gutenberga-Richtera ,czasowe zmiany  indeksu energii EI).
  • Ocena efektu sejsmicznego prac strzelniczych w podziemnych i odkrywkowych zakładach górniczych (kamieniołomy) oraz od innych źródeł drgań parasejsmicznych.
  • Prognozowanie wpływu wstrząsów górniczych na obiekty budowlane  i środowisko powierzchniowe wraz z oceną skutków drgań przy wykorzystaniu Górniczej Skali Intensywości drgań GSI-2012.
  • Projektowanie i produkcja aparatury sejsmometrycznej AMAX-GSI do monitorowania intensywności drgań na powierzchni.

  • Projekty oraz dokumentacje prac geofizycznych i geologicznych dla potrzeb rozpoznania warunków geologiczno-inżynierskich i geotechnicznych.
  • Opinie i ekspertyzy o przydatności budowlanej terenów pogórniczych.
  • Badania i opinie dla potrzeb oceny zagrożeń pogórniczych.
  • Badania i oceny zagrożenia ruchami masowymi (zapadliska, osuwiska, kras).
  • Badania i projekty uzdatnienia do zabudowy terenów przeobrażonych działalnością górniczą.
  • Badania dla potrzeb rozpoznania zanieczyszczenia gleb, gruntów i wód podziemnych.
  • Badania dla potrzeb rozpoznania warunków geotechnicznych i przecieków w ziemnych i betonowych budowlach hydrotechnicznych.
  • Nieniszczące badania dla potrzeb rozpoznania struktury i stanu technicznego budowli.
  • Badania dla potrzeb rozpoznania stanu termicznego składowisk odpadów z produkcji węgla.

W Laboratorium Geofizyki inżynierskiej do nieinwazyjnych badań podłoża wykorzystywana jest nowoczesna aparatura geofizyczna. Wśród najczęściej stosowanych urządzeń wymienić można:

  • SCINTREX Autograv CG-5 (Kanada) - metoda grawimetryczna
  • Geophysical Survey Systems Inc. SIR-2 oraz SIR-3000 z kompletem anten nadawczo-odbiorczych o częstotliwościach: 80, 100, 120, 200, 270, 400, 1000MHz (USA) - metoda elektromagnetyczna
  • Geonics EM34-3XL (Kanada) - metoda elektromagnetyczna
  • ABEM  LUND IMAGING SYSTEM (Szwecja) - metoda elektrooporowa
  • Instantel BLASTMATE II DS-677 (USA) - metoda sejsmiczna (1 geofon trójosiowy)

+ 48-32-259-2000